Đề tham khảo thi THPT Quốc gia năm 2020 môn Ngữ văn - Trường THPT Trần Bình Trọng (Có đáp án)

 TRƯỜNG THPT TRẦN BÌNH TRỌNG ĐỀ THAM KHẢO THI THPT QG NĂM 2020
 Môn: NGỮ VĂN
 Đề có 02 trang Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề
I. ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
 Đọc đoạn trích:
 GỬI CON
 ..
 Người chìa tay và xin con một đồng. Lần thứ nhất con hãy tặng người ấy hai đồng. 
 Lần thứ hai hãy biếu họ một đồng. Lần thứ ba con phải biết lắc đầu.
 Và đến lần thứ tư con hãy im lặng, bước đi.
 ..
 Đừng vui quá. Sẽ đến lúc buồn
 Đừng quá buồn. Sẽ có lúc vui
 Tiến bước mà đánh mất mình. Con ơi, dừng lại
 Lùi bước để hiểu mình. Con cứ lùi thêm nhiều bước nữa
 Chẳng sao
 Hãy ngước nhìn lên cao để thấy mình còn thấp
 Nhìn xuống thấp. Để biết mình chưa cao.
 Con hãy nghĩ về tương lai. Nhưng đừng quên quá khứ
 Hy vọng vào ngày mai. Nhưng đừng buông xuôi hôm nay
 May rủi là chuyện cuộc đời. Nhưng cuộc đời nào chỉ chuyện rủi may
 Hãy nói thật ít. Để làm được nhiều – những điều có nghĩa của trái tim.
 Nếu cần, con hãy đi thật xa. Để mang về những hạt giống mới. Rồi dâng tặng cho 
 đời. Dù chẳng được trả công.
 ..
 Hãy hân hoan với điều nhân nghĩa
 Đừng lạnh lùng trước chuyện bất nhân
 Và hãy tin vào điều có thật:
 Con người – sống để yêu thương.
 ( Theo Bùi Nguyễn Trương Kiên, Ru con một thuở, NXB Văn hóa- Văn nghệ, 2015)
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt được sử dụng trong văn bản trên.
Câu 2. Anh/chị hiểu thế nào về ý nghĩa các câu thơ sau:
 “Người chìa tay và xin con một đồng. Lần thứ nhất con hãy tặng người ấy hai đồng. 
 Lần thứ hai hãy biếu họ một đồng. Lần thứ ba con phải biết lắc đầu.
 Và đến lần thứ tư con hãy im lặng, bước đi.”.
Câu 3. Theo anh/chị, vì sao tác giả nói rằng:
 “ Tiến bước mà đánh mất mình. Con ơi, dừng lại
 Lùi bước để hiểu mình. Con cứ lùi thêm nhiều bước nữa
 Chẳng sao
 Hãy ngước nhìn lên cao để thấy mình còn thấp
 Nhìn xuống thấp. Để biết mình chưa cao.”
Câu 4. Thông điệp nào của văn bản trên có ý nghĩa nhất đối với anh/chị?
 Trang 1/2 HƯỚNG DẪN CHẤM
 A. Hướng dẫn chung
 - Hội đồng chấm cần thống nhất cách chấm trước khi triển khai chấm đại trà. 
 - Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của Hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm 
của thí sinh, tránh cách chấm đếm ý cho điểm.
 - Do đặc trưng của môn Ngữ văn nên giám khảo cần chủ động, linh hoạt trong việc vận 
dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo.
 - Việc chi tiết hóa điểm số của các ý (nếu có) phải đảm bảo không sai lệch với tổng điểm 
của mỗi ý và được thống nhất trong hội đồng chấm.
 B. Đáp án và thang điểm
 ĐÁP ÁN ĐIỂM
 I. ĐỌC HIỂU. (3,0 điểm) 3,0
 Câu 1. Phương thức biểu đạt: Nghị luận và biểu cảm. 0,5
 ( Nếu HS trả lời đúng một phương thức biểu đạt cho 0,25 điểm) 
 Câu 2. Ý nghĩa các câu thơ: 0,5 
 Người cha muốn nhắc nhở con về việc giúp đỡ người khác trong cuộc sống. 
 Cần giúp đỡ mọi người song phải biết giới hạn, và đôi khi từ chối cũng là 
 một cách giúp đỡ. Học cách giúp đỡ người khác, nhiệt tình, đúng mực để sự 
 giúp đỡ ấy phát huy giá trị tốt đẹp. 
 Câu 3. Vì sao tác giả cho rằng: “Tiến bước mà đánh mất mình. ........ Để biết mình 1,0
 chưa cao”
 Bởi vì: Cuộc sống của mỗi người luôn cần có ước mơ, khát vọng, nỗ lực 
 vươn lên và phải biết khẳng định mình. Tuy nhiên, “tiến” và “ngước lên” 
 không phải để ganh đua, bon chen, không vì vật chất, danh lợi bản thân mà 
 bán rẻ lương tâm, phẩm giá. Điều cần thiết là “tiến” và “ngước lên” để biết 
 “lùi”, biết “nhìn xuống”, biết nhìn nhận, suy ngẫm, đánh giá về chính mình 
 để giữ gìn nhân cách. Đó là cuộc sống thanh thản, hạnh phúc.
 Câu 4. . Học sinh có thể chọn một trong những thông điệp sau và trình bày suy 1,0
 nghĩ thấm thía của bản thân về thông điệp ấy:
 – Chúng ta cần biết giúp đỡ người khác, nhiệt tình, đúng mực để sự giúp đỡ 
 ấy phát huy giá trị tốt đẹp.
 – Không nên tự cao, tự đại mà phải biết tự đánh giá và nhận ra tài năng, vị 
 trí xã hội của mình.
 – Bình tâm trước những vấn đề được- mất, thăng tiến bằng chính tài năng 
 của mình và luôn giữ gìn đức độ, nhân cách.
 – Cuộc sống luôn cần có tình yêu thương. Tình yêu thương đem đến hạnh 
 phúc cho nhân loại.
 (HS trả lời một trong số các thông điệp được 0,5 điểm, trình bày suy nghĩ: 
 0,5 điểm)
 Trang 3/2 và làm nổi bật khát vọng sống của nhân vật.
c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm: Thí sinh triển khai theo nhiều 
cách nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn 
chứng; đảm bảo các yêu cầu cơ bản sau:
 0,5
* Giới thiệu khái quát về tác giả Tô Hoài, tác phẩm “ Vợ chồng A Phủ” và đoạn trích 
 0,25
* Giới thiệu nhân vật Mị: người con gái miền cao trẻ trung, xinh đẹp, tài hoa, hiếu 
thuận. Vì món nợ truyền kiếp, Mị đã bị bắt về cúng ma và làm con dâu gạt nợ nhà 
thống lí. Từ cô gái yêu tự do, tràn đầy sức sống, Mị trở thành nô lệ, dần dần tê liệt về 
tinh thần.
* Phân tích nhân vật Mị qua hai lần miêu tả trên 
 2,0
* Đoạn 1:
- Sau khi uống rượu, lắng nghe tiếng sáo trong không khí đêm tình mùa xuân đang về, 
tâm trạng Mị có sự thay đổi. Từ kiếp sống nô lệ, cam chịu, Mị muốn đi chơi. Đúng lúc 
đó, A Sử về và trói đứng Mị suốt đêm trong buồng tối, Mị vùng dậy như không biết 
mình đang bị trói, vẫn thả hồn theo tiếng sáo. Đoạn văn thể hiện sức sống tiềm tàng, 
mãnh liệt đang trỗi dậy trong tâm hồn Mị và khát vọng vượt thoát khỏi hiện thực.
* Đoạn 2: 
- Sau khi cắt dây trói cho A Phủ và thấy A Phủ băng đi trong đêm tối, Mị đã nghĩ đến 
mình bèn băng đi, chạy theo A Phủ để trốn khỏi Hồng Ngài. Đó là sự phản kháng 
mạnh mẽ: tình thương, sự đồng cảm giai cấp, niềm khát khao tự do mãnh liệt...đã thôi 
thúc Mị cắt dây trói cứu A Phủ và tự giải thoát cho cuộc đời mình.
 * Nhận xét về khát vọng sống của nhân vật. 0,75
- Cả hai đoạn văn đều tập trung làm nổi bật khát vọng sống chân chính của nhân vật: 
Đó là khát vọng giải thoát khỏi kiếp nô lệ, khát vọng được sống tự do, sống trong tình 
yêu, hạnh phúc;
- Nếu khát vọng đó ở đoạn 1 chỉ dừng lại ở những diễn biến trong tâm trạng và cũng 
nhanh chóng bị nghịch cảnh chi phối thì ở đoạn 2 nó đã chuyển hoá thành hành động 
mạnh mẽ, quyết liệt của nhận vật;
- Vì vậy nhân vật Mị hiện lên không chỉ có khát vọng sống cao đẹp mà còn thể hiện ở 
tinh thần phản kháng, đấu tranh để được thoát khỏi nô lệ, về với cách mạng.
- Xây dựng nhân vật có nhiều điểm đặc sắc, cách giới thiệu nhật vật đầy bất ngờ, giá 
trị hiện thực; giá trị nhân đạo; câu văn giàu tính tạo hình và thấm đẫm chất thơ.
d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt. 0,25
e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ. 0,5
 TỔNG ĐIỂM 10,0
 Trang 5/2 3. Làm văn Vận dụng được những 
 kiến thức về tác giả, tác 
 Nghị luận văn 
 phẩm, đặc trưng thể loại, 
 học
 kết hợp các thao tác nghị 
 Viết bài văn luận và phương thức biểu 
 nghị luận về đạt để viết bài nghị luận 
 một nhân vật văn học về một nhân vật 
 trong đoạn trong tác phẩm văn xuôi.
 trích đã học ở 
 chương trình 
 Ngữ văn 12.
 Số câu: 1 (50% x10 = 5,0 điểm) 50% x10= 
 5,0 điểm)
 Tỉ lệ: 50%
 Tổng cộng 1,5 điểm 1,5 điểm 7,0 điểm 10 điểm
IV. BIÊN SOẠN CÂU HỎI THEO KHUNG MA TRẬN
 Trang 7/2