Đề ôn thi học kỳ II môn Vật lý Lớp 11 - Trường THPT Phan Bội Châu

 Chương IV. Từ trường
 I. Hệ thống kiến thức trong chương
1. Từ trường. Cảm ứng từ
- Xung quanh nam châm và xung quanh dòng điện tồn tại từ trường. Từ trường có tính chất cơ bản là tác dụng lực từ lên 
nam châm hay lên dòng điện đặt trong nó.
- Vectơ cảm ứng từ là đại lượng đặc trưng cho từ trường về mặt tác dụng lực từ. Đơn vị cảm ứng từ là Tesla (T).
- Từ trường của dòng điện trong dây dẫn thẳng, dài đặt trong không khí:
 I
 B 2.10 7
 r
 r là khoảng cách từ điểm khảo sát đến dây dẫn.
- Từ trường tại tâm của dòng điện trong khung dây tròn:
 NI
 B 2 .10 7
 R
 R là bán kính của khung dây, N là số vòng dây trong khung, I là cường độ dòng điện trong mỗi vòng.
- Từ trường của dòng điện trong ống dây:
 B 4 .10 7 nI
 n là số vòng dây trên một đơn vị dài của ống.
2. Lực từ
- Lực từ tác dụng lên một đoạn dòng điện ngắn: F = Bilsin 
 là góc hợp bởi đoạn dòng điện và vectơ cảm ứng từ.
- Lực từ tác dụng trên mỗi đơn vị dài của hai dòng điện song song:
 I I
 F 2.10 7 1 2
 r
r là khoảng cách giữa hai dòng điện.
3. Mômen ngẫu lực từ
Mômen ngẫu lực từ tác dụng lên khung dây có dòng điện: M = IBS.sin , trong đó S là diện tích phần mặt phẳng giới 
hạn bởi khung, là góc hợp bởi vectơ pháp tuyến của khung và vectơ cảm ứng từ
4. Lực Lorenxơ
 Lực Lorenxơ tác dụng lên hạt mang điện chuyển động: f q Bv sin , trong đó q là điện tích của hạt, là góc hợp bởi 
vectơ vận tốc của hạt và vectơ cảm ứng từ
 II. Câu hỏi và bài tập
 Từ trường
4.1 Phát biểu nào sau đây là không đúng?
Người ta nhận ra từ trường tồn tại xung quanh dây dẫn mang dòng điện vì:
 A. có lực tác dụng lên một dòng điện khác đặt song song cạnh nó.
 B. có lực tác dụng lên một kim nam châm đặt song song cạnh nó.
 C. có lực tác dụng lên một hạt mang điện chuyển động dọc theo nó.
 D. có lực tác dụng lên một hạt mang điện đứng yên đặt bên cạnh nó.
4.2 Tính chất cơ bản của từ trường là:
 A. gây ra lực từ tác dụng lên nam châm hoặc lên dòng điện đặt trong nó.
 B. gây ra lực hấp dẫn lên các vật đặt trong nó.
 C. gây ra lực đàn hồi tác dụng lên các dòng điện và nam châm đặt trong nó.
 D. gây ra sự biến đổi về tính chất điện của môi trường xung quanh.
4.3 Từ phổ là:
 A. hình ảnh của các đường mạt sắt cho ta hình ảnh của các đường sức từ của từ trường.
 B. hình ảnh tương tác của hai nam châm với nhau.
 C. hình ảnh tương tác giữa dòng điện và nam châm. 
 D. hình ảnh tương tác của hai dòng điện chạy trong hai dây dẫn thẳng song song.
  Trang 1 F
 B. Độ lớn của cảm ứng từ được xác định theo công thức B phụ thuộc vào cường độ dòng điện I và chiều 
 I.l sin 
 dài đoạn dây dẫn đặt trong từ trường
 F
 C. Độ lớn của cảm ứng từ được xác định theo công thức B không phụ thuộc vào cường độ dòng điện I và 
 I.l sin 
 chiều đài đoạn dây dẫn đặt trong từ trường
 D. Cảm ứng từ là đại lượng vectơ
4.15 Phát biểu nào sau đây là không đúng?
 A. Lực từ tác dụng lên một đoạn dây dẫn mang dòng điện đặt trong từ trường đều tỉ lệ thuận với cường độ dòng điện 
 trong đoạn dây.
 B. Lực từ tác dụng lên một đoạn dây dẫn mang dòng điện đặt trong từ trường đều tỉ lệ thuận với chiều dài của đoạn 
 dây.
 C. Lực từ tác dụng lên một đoạn dây dẫn mang dòng điện đặt trong từ trường đều tỉ lệ thuận với góc hợp bởi đoạn dây 
 và đường sức từ.
 D. Lực từ tác dụng lên một đoạn dây dẫn mang dòng điện đặt trong từ trường đều tỉ lệ thuận với cảm ứng từ tại điểm 
 đặt đoạn dây.
4.16 Phát biểu nào dưới đây là Đúng?
Cho một đoạn dây dẫn mang dòng điện I đặt song song với đường sức từ, chiều của dòng điện ngược chiều với chiều của 
đường sức từ. 
 A. Lực từ luôn bằng không khi tăng cường độ dòng điện. B. Lực từ tăng khi tăng cường độ dòng điện.
 C. Lực từ giảm khi tăng cường độ dòng điện. D. Lực từ đổi chiều khi ta đổi chiều dòng điện.
4.17 Một đoạn dây dẫn dài 5 (cm) đặt trong từ trường đều và vuông góc với vectơ cảm ứng từ. Dòng điện chạy qua dây 
có cường độ 0,75 (A). Lực từ tác dụng lên đoạn dây đó là 3.10-2 (N). Cảm ứng từ của từ trường đó có độ lớn là:
 A. 0,4 (T). B. 0,8 (T). C. 1,0 (T). D. 1,2 (T).
4.18 Phát biểu nào sau đây là không đúng?
Một đoạn dây dẫn thẳng mang dòng điện I đặt trong từ trường đều thì
 A. lực từ tác dụng lên mọi phần của đoạn dây. B. lực từ chỉ tác dụng vào trung điểm của đoạn dây.
 C. lực từ chỉ tác dụng lên đoạn dây khi nó không song song với đường sức từ.
 D. lực từ tác dụng lên đoạn dây có điểm đặt là trung điểm của đoạn dây.
4.19 Một đoạn dây dẫn thẳng MN dài 6 (cm) có dòng điện I = 5 (A) đặt trong từ trường đều có cảm ứng từ B = 0,5 (T). 
Lực từ tác dụng lên đoạn dây có độ lớn F = 7,5.10-2(N). Góc hợp bởi dây MN và đường cảm ứng từ là:
 A. 0,50 B. 300 C. 600 D. 900
4.20 Một dây dẫn thẳng có dòng điện I đặt trong vùng không gian có từ trường đều như hình vẽ. Lực từ tác 
dụng lên dây có I
 A. phương ngang hướng sang trái. B. phương ngang hướng sang phải.
 B
 C. phương thẳng đứng hướng lên. D. phương thẳng đứng hướng xuống.
 Từ trường của một số dòng điện có dạng đơn giản
4.21 Phát biểu nào dưới đây là Đúng?
 A. Đường sức từ của từ trường gây ra bởi dòng điện thẳng dài là những đường thẳng song song với dòng điện
 B. Đường sức từ của từ trường gây ra bởi dòng điện tròn là những đường tròn
 C. Đường sức từ của từ trường gây ra bởi dòng điện tròn là những đường thẳng song song cách đều nhau
 D. Đường sức từ của từ trường gây ra bởi dòng điện thẳng dài là những đường tròn đồng tâm nằm trong mặt phẳng 
 vuông góc với dây dẫn
4.22 Hai điểm M và N gần một dòng điện thẳng dài. Khoảng cách từ M đến dòng điện lớn gấp hai lần khoảng cách từ N 
đến dòng điện. Độ lớn của cảm ứng từ tại M và N là BM và BN thì
 1 1
 A. BM = 2BN B. BM = 4BN C. B B D. B B
 M 2 N M 4 N
4.23 Dòng điện I = 1 (A) chạy trong dây dẫn thẳng dài. Cảm ứng từ tại điểm M cách dây dẫn 10 (cm) có độ lớn là:
 A. 2.10-8(T) B. 4.10-6(T) C. 2.10-6(T) D. 4.10-7(T)
4.24 Tại tâm của một dòng điện tròn cường độ 5 (A) cảm ứng từ đo được là 31,4.10 -6(T). Đường kính của dòng điện đó 
là:
  Trang 3 Tương tác giữa hai dòng điện thẳng song song. Định nghĩa ampe
4.39 Phát biểu nào sau đây không đúng?
 A. Lực tương tác giữa hai dòng điện thẳng song song có phương nằm trong mặt phẳng hai dòng điện và vuông góc với 
 hai dòng điện.
 B. Hai dòng điện thẳng song song cùng chiều hút nhau, ngược chiều đẩy nhau.
 C. Hai dòng điện thẳnh song song ngược chiều hút nhau, cùng chiều đẩy nhau.
 D. Lực tương tác giữa hai dòng điện thẳng song song có độ lớn tỉ lệ thuận với cường độ của hai dòng điện.
4.40 Khi tăng đồng thời cường độ dòng điện trong cả hai dây dẫn thẳng song song lên 3 lần thì lực từ tác dụng lên một 
đơn vị dài của mỗi dây sẽ tăng lên:
 A. 3 lần B. 6 lần C. 9 lần D. 12 lần
4.41 Hai dây dẫn thẳng, dài song song và cách nhau 10 (cm) trong chân không, dòng điện trong hai dây cùng chiều có 
cường độ I1 = 2 (A) và I2 = 5 (A). Lực từ tác dụng lên 20 (cm) chiều dài của mỗi dây là:
 A. lực hút có độ lớn 4.10-6 (N) B. lực hút có độ lớn 4.10-7 (N)
 C. lực đẩy có độ lớn 4.10-7 (N) D. lực đẩy có độ lớn 4.10-6 (N)
4.42 Hai dây dẫn thẳng, dài song song đặt trong không khí. Dòng điện chạy trong hai dây có cùng cường độ 1 (A). Lực từ 
tác dụng lên mỗi mét chiều dài của mỗi dây có độ lớn là 10-6(N). Khoảng cách giữa hai dây đó là:
 A. 10 (cm) B. 12 (cm) C. 15 (cm) D. 20 (cm)
4.43 Hai dây dẫn thẳng song song mang dòng điện I1 và I2 đặt cách nhau một khoảng r trong không khí. Trên mỗi đơn vị 
dài của mỗi dây chịu tác dụng của lực từ có độ lớn là:
 I I I I I I I I
 A. F 2.10 7 1 2 B. F 2 .10 7 1 2 C. F 2.10 7 1 2 D. F 2 .10 7 1 2
 r 2 r 2 r r 2
4.44 Hai vòng dây tròn cùng bán kính R = 10 (cm) đồng trục và cách nhau 1(cm). Dòng điện chạy trong hai vòng dây 
cùng chiều, cùng cường độ I1 = I2 = 5 (A). Lực tương tác giữa hai vòng dây có độ lớn là 
 A. 1,57.10-4 (N) B. 3,14.10-4 (N) C. 4.93.10-4 (N) D. 9.87.10-4(N)
 Lực Lorenxơ
4.45 Lực Lorenxơ là:
 A. lực từ tác dụng lên hạt mang điện chuyển động trong từ trường.
 B. lực từ tác dụng lên dòng điện.
 C. lực từ tác dụng lên hạt mang điện đặt đứng yên trong từ trường.
 D. lực từ do dòng điện này tác dụng lên dòng điện kia.
4.46 Chiều của lực Lorenxơ được xác định bằng:
 A. Qui tắc bàn tay trái. B. Qui tắc bàn tay phải. C. Qui tắc cái đinh ốc. D. Qui tắc vặn nút chai.
4.47 Chiều của lực Lorenxơ phụ thuộc vào 
 A. Chiều chuyển động của hạt mang điện. B. Chiều của đường sức từ.
 C. Điện tích của hạt mang điện. D. Cả 3 yếu tố trên
4.48 Độ lớn của lực Lorexơ được tính theo công thức 
 A. f q vB B. f q vBsin C. f qvB tan D. f q vBcos 
4.49 Phương của lực Lorenxơ 
 A. Trùng với phương của vectơ cảm ứng từ.
 B. Trùng với phương của vectơ vận tốc của hạt mang điện.
 C. Vuông góc với mặt phẳng hợp bởi vectơ vận tốc của hạt và vectơ cảm ứng từ.
 D. Trùng với mặt phẳng tạo bởi vectơ vận tốc của hạt và vectơ cảm ứng từ.
4.50 Chọn phát biểu đúng nhất.
Chiều của lực Lorenxơ tác dụng lên hạt mang điện chuyển động tròn trong từ trường 
 A. Trùng với chiều chuyển động của hạt trên đường tròn.
 B. Hướng về tâm của quỹ đạo khi hạt tích điện dương.
 C. Hướng về tâm của quỹ đạo khi hạt tích điện âm.
 D. Luôn hướng về tâm quỹ đạo không phụ thuộc điện tích âm hay dương.
 5
4.51 Một electron bay vào không gian có từ trường đều có cảm ứng từ B = 0,2 (T) với vận tốc ban đầu v 0 = 2.10 (m/s) 
vuông góc với B . Lực Lorenxơ tác dụng vào electron có độ lớn là:
  Trang 5 4.61 Một khung dây phẳng nằm trong từ trường đều, mặt phẳng khung dây chứa các đường sức từ. Khi giảm cường độ 
dòng điện đi 2 lần và tăng cảm ừng từ lên 4 lần thì mômen lực từ tác dụng lên khung dây sẽ:
 A. không đổi B. tăng 2 lần C. tăng 4 lần D. giảm 2 lần
4.62 Một khung dây dẫn hình chữ nhật ABCD đặt trong từ trường đều có cảm ứng từ B = 5.10 -2 (T). Cạnh AB của khung 
dài 3 (cm), cạnh BC dài 5 (cm). Dòng điện trong khung dây có cường độ I = 5 (A). Giá trị lớn nhất của mômen ngẫu lực 
từ tác dụng lên khung dây có độ lớn là:
 A. 3,75.10-4 (Nm)B. 7,5.10-3 (Nm) C. 2,55 (Nm) D. 3,75 (Nm)
4.63 Một khung dây cứng hình chữ nhật có kích thước 2 (cm) x 3 (cm) đặt trong từ trường đều. Khung có 200 vòng dây. 
Khi cho dòng điện có cường độ 0,2 (A) đi vào khung thì mômen ngẫu lực từ tác dụng vào khung có giá trị lớn nhất là 
24.10-4 (Nm). Cảm ứng từ của từ trường có độ lớn là:
 A. 0,05 (T) B. 0,10 (T) C. 0,40 (T) D. 0,75 (T)
 Bài tập về lực từ
4.75 Một dây dẫn được gập thành khung dây có dạng tam giác vuông cân MNP. Cạnh MN = NP 
= 10 (cm). Đặt khung dây vào trong từ trường đều B = 10 -2 (T) có chiều như hình vẽ. Cho dòng 
điện I có cường độ 10 (A) vào khung dây theo chiều MNPM. Lực từ tác dụng vào các cạnh của M
khung dây là
 -2
 A. FMN = FNP = FMP = 10 (N) B
 -2 -2
 B. FMN = 10 (N), FNP = 0 (N), FMP = 10 (N)
 -2 -2
 C. FMN = 0 (N), FNP = 10 (N), FMP = 10 (N) N
 -3 -3 P
 D. FMN = 10 (N), FNP = 0 (N), FMP = 10 (N)
4.76 Một dây dẫn được gập thành khung dây có dạng tam giác vuông MNP. Cạnh MN = 30 
(cm), NP = 40 (cm). Đặt khung dây vào trong từ trường đều B = 10 -2 (T) vuông góc với mặt M
phẳng khung dây có chiều như hình vẽ. Cho dòng điện I có cường độ 10 (A) vào khung dây theo 
chiều MNPM. Lực từ tác dụng vào các cạnh của khung dây là
 B
 A. FMN = 0,03 (N), FNP = 0,04 (N), FMP = 0,05 (N). Lực từ tác dụng lên các cạnh có tác dụng 
 nén khung N P
 B. FMN = 0,03 (N), FNP = 0,04 (N), FMP = 0,05 (N). Lực từ tác dụng lên các cạnh có tác dụng kéo dãn khung
 C. FMN = 0,003 (N), FNP = 0,004 (N), FMP = 0,007 (N). Lực từ tác dụng lên các cạnh có tác dụng nén khung 
 D. FMN = 0,003 (N), FNP = 0,004 (N), FMP = 0,007 (N). Lực từ tác dụng lên các cạnh có tác dụng kéo dãn khung khung
4.77 Thanh MN dài l = 20 (cm) có khối lượng 5 (g) treo nằm ngang bằng hai sợi chỉ mảnh 
CM và DN. Thanh nằm trong từ trường đều có cảm ứng từ B = 0,3 (T) nằm ngang vuông góc 
với thanh có chiều như hình vẽ. Mỗi sợi chỉ treo thanh có thể chịu được lực kéo tối đa là 0,04 
(N). Dòng điện chạy qua thanh MN có cường độ nhỏ nhất là bao nhiêu thì một trong hai sợi 
chỉ treo thanh bị đứt. Cho gia tốc trọng trường g = 9,8 (m/s2) C D
 A. I = 0,36 (A) và có chiều từ M đến N
 B. I = 0,36 (A) và có chiều từ N đến M B
 C. I = 0,52 (A) và có chiều từ M đến N
 D. I = 0,52 (A) và có chiều từ N đến M M N
4.78 Một hạt tích điện chuyển động trong từ trường đều, mặt phẳng quỹ đạo của hạt vuông góc với đường sức từ. Nếu hạt 
 6 -6
chuyển động với vận tốc v1 = 1,8.10 (m/s) thì lực Lorenxơ tác dụng lên hạt có giá trị f1 = 2.10 (N), nếu hạt chuyển động 
 7
với vận tốc v2 = 4,5.10 (m/s) thì lực Lorenxơ tác dụng lên hạt có giá trị là
 -5 -5 -5 -5
 A. f2 = 10 (N) B. f2 = 4,5.10 (N) C. f2 = 5.10 (N) D. f2 = 6,8.10 (N)
4.79 Hạt có khối lượng m = 6,67.10-27 (kg), điện tích q = 3,2.10-19 (C). Xét một hạt có vận tốc ban đầu không đáng 
kể được tăng tốc bởi một hiệu điện thế U = 10 6 (V). Sau khi được tăng tốc nó bay vào vùng không gian có từ trường đều 
B = 1,8 (T) theo hướng vuông góc với đường sức từ. Vận tốc của hạt trong từ trường và lực Lorenxơ tác dụng lên hạt 
có độ lớn là 
 A. v = 4,9.106 (m/s) và f = 2,82.110-12 (N) B. v = 9,8.106 (m/s) và f = 5,64.110-12 (N)
 C. v = 4,9.106 (m/s) và f = 1.88.110-12 (N) D. v = 9,8.106 (m/s) và f = 2,82.110-12 (N)
 -27
4.80 Hai hạt bay vào trong từ trường đều với cùng vận tốc. Hạt thứ nhất có khối lượng m 1 = 1,66.10 (kg), điện tích q1 = 
 -19 -27 -19
- 1,6.10 (C). Hạt thứ hai có khối lượng m 2 = 6,65.10 (kg), điện tích q2 = 3,2.10 (C). Bán kính quỹ đạo của hạt thứ 
nhât là R1 = 7,5 (cm) thì bán kính quỹ đạo của hạt thứ hai là 
 A. R2 = 10 (cm) B. R2 = 12 (cm) C. R2 = 15 (cm) D. R2 = 18 (cm)
  Trang 7