Đề cương ôn thi học kì I môn Giáo dục công dân Lớp 8 - Năm học 2018-2019 - Trường THCS-THPT Võ Nguyên Giáp

 ĐỀ CƯƠNG ÔN THI HKI, GDCD – 8
 Năm học: 2018 - 2019
 ---*---
PHẦN I: TỰ LUẬN
1. Thế nào là lẽ phải; tôn trọng lẽ phải? Nêu ý nghĩa của phẩm chất đó? 
 - Lẽ phải là những điều được coi là đúng đắn, phù hợp với đạo lí và lợi ích chung 
của xã hội.
 - Tôn trọng lẽ phải là công nhận, ủng hộ, tuân theo và bảo vệ những điều đúng đắn; 
biết điều chỉnh suy nghĩ, hành vi của mình theo hướng tích cực; không chấp nhận và 
không làm những việc sai trái.
 - Tôn trọng lẽ phải giúp mọi người có cách ứng xử phù hợp, làm lành mạnh các 
mối quan hệ xã hội, góp phần thúc đẩy xã hội ổn định và phát triển.
2. Liêm khiết là gì? Tại sao chúng ta phải sống liêm khiết? 
 - Liªm khiÕt lµ một phÈm chÊt ®¹o ®øc cña con ng­êi thÓ hiÖn lèi sèng trong sạch, 
kh«ng h¸m danh, hám lợi không bận tâm về những toan tính nhỏ nhen, ích kỉ..
 - Sống liêm khiết lµm cho con ng­êi thanh th¶n, nhËn ®­îc sù quý träng, tin cËy 
cña mäi ng­êi, gãp phÇn lµm cho x· héi trong sạch, tốt đẹp hơn.
3. Thế nào là tôn trọng người khác? Vì sao cần phải tôn trọng người khác? Em hãy 
nêu những biểu hiện biết tôn trọng người khác trong cuộc sống hằng ngày?
 - Tôn trọng người khác là sự đánh giá đúng mức, coi trọng danh dự, phẩm giá và 
lợi ích của người khác; thể hiện lối sống có văn hóa của mọi người.
 - Chúng ta cần phải tôn trong người khác vì: Có tôn trọng người khác thì mới nhận 
được sự tôn trọng của người khác đối với mình. Mọi người tôn trọng lẫn nhau là cơ sở để 
quan hệ xã hội trở nên lành mạnh, trong sáng và tốt đẹp hơn.
 Cần phải tôn trọng mọi người ở mọi nơi, mọi lúc, cả trong cử chỉ, hành động và lời 
nói.
 - Những biểu hiện biết tôn trọng người khác: 
 + Luôn biết lắng nghe ý kiến của người khác;
 + Kính trọng người trên, nhường nhịn em nhỏ;
 + Không công kích, chê bai người khác khi họ không có cùng sở thích giống 
mình;
4.Thế nào là giữ chữ tín? giữ chữ tín có ý nghĩa gì? Để trở thành người biết giữ chữ 
tín mỗi người cần phải làm gì? Nêu những câu tục ngữ, ca dao về việc giữ chữ tín. 
 - Gi÷ ch÷ tÝn lµ coi träng lßng tin cña mäi ng­êi đối víi m×nh, biÕt träng lêi høa và 
biết tin t­ëng nhau.
 - Người biết giữ chữ tín sẽ nhận được sự tin cậy, tÝn nhiÖm của người khác đối với 
mình, gióp mäi ng­êi ®oµn kÕt vµ dễ dàng hîp t¸c víi nhau.
 - Muốn giữ được lòng tin của mọi người đối với mình, thì mỗi người cần phải làm 
tốt chức trách, nhiệm vụ, giữ đúng lời hứa, đúng hẹn trong mối quan hệ của mình với mọi 
người xung quanh.
 - Nói lời phải giữ lấy lời
 Đừng như con bướm đậu rồi lại bay
 + Thuyền dời nào bến có dời
 Khăng khăng quân tử một lời nhất ngôn,
5. Thế nào là pháp luật; kỉ luật? cho ví dụ 
 1 - Chúng ta phải tích cực học tập, tìm hiểu đời sống và các nền văn hóa của các dân 
tộc trên thế giới, tiếp thu một cách có chọn lọc, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh và 
truyền thống của dân tộc ta.
 Những việc nên học hỏi Những việc không nên học hỏi 
- Trình độ khoa học kĩ thuật. - Văn hóa đồi trụy, độc hại.
- Trình độ quản lí. - Lối sống thực dụng.
- Sự tiến bộ, văn minh, nhân đạo. - Phá hoại truyền thống của dân tộc.
- Du lịch,..
10. Cộng đồng dân cư là gì? Thế nào là xây dựng nếp sống văn hóa ở cộng đồng dân 
cư? Việc làm đó có ý nghĩa gì?
 - Cộng đồng dân cư là toàn thể những người cùng sinh sống trong một khu vực 
lãnh thổ hoặc đơn vị hành chính, gắn bó thành một khối, giữa họ có sự liên kết và hợp tác 
với nhau để cùng thực hiện lợi ích của mình và lợi ích chung.
 - Xây dựng nếp sống văn hóa ở cộng đồng dân cư là lµm cho đời sống v¨n ho¸ tinh 
thần ngµy cµng lµnh m¹nh, phong phó như giữ g×n trËt tù an ninh, vệ sinh nơi ở; b¶o vÖ 
c¶nh quan m«i tr­êng sạch đẹp; xây dùng t×nh ®oµn kÕt xãm giÒng, bµi trõ phong tôc tËp 
qu¸n l¹c hËu, mª tÝn dÞ ®oan và tích cực phòng, chèng tÖ n¹n xã hội.
 - Xây dựng nếp sống văn hóa ở cộng đồng dân cư góp phần làm cho cuộc sống 
bình yên, hạnh phúc, bảo vệ và phát huy truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc.
11. Xây dựng nếp sống văn hóa ở cộng đồng dân cư là trách nhiệm của ai?
 Xây dựng nếp sống văn hóa ở cộng đồng dân cư là trách nhiệm của mỗi công dân. 
Học sinh cần tránh những việc làm xấu, tham gia những hoạt động vừa sức trong việc xây 
dựng nếp sống văn hóa ở cộng đồng dân cư.
12. Thế nào là tự lập? Tự lập thể hiện đều gì?cho ví dụ. 
 - Tù lËp lµ tù lµm lÊy, tù gi¶i quyÕt c«ng viÖc cña m×nh, tù lo liÖu, t¹o dùng cuéc 
sèng cña m×nh, kh«ng tr«ng chê, dùa dÉm, phô thuéc vµo ng­êi kh¸c.
 - Tù lËp thể hiện sự tù tin, b¶n lÜnh cá nhân d¸m ®­¬ng ®Çu víi nh÷ng khã kh¨n, 
thö th¸ch; ý chÝ nç lùc v­¬n lªn trong häc tËp, trong c«ng viÖc vµ trong cuéc sèng.
 - VD: Tự làm bài tập, tự chuẩn bị đồ dùng học tập, 
13. Tự lập có ý nghĩa như thế nào? Học sinh cần làm gì để rèn luyện tính tự lập?
 - Người có tính tự lập thường thành công trong cuộc sống và họ xứng đáng nhận 
được sự kính trọng của mọi người.
 - Học sinh cần phải rèn luyện tính tự lập ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường; 
trong học tập, công việc và sinh hoạt hằng ngày.
14. Thế nào là lao động tự giác, sáng tạo? cho ví dụ. 
 - Lao ®éng tù gi¸c lµ chủ ®éng lµm viÖc kh«ng đợi ai nh¾c nhë, kh«ng phải do áp 
lùc bªn bên ngoài. VD: Tự giác học bài và làm bài, tự giác thực hiện tốt nội quy của 
trường, .
 - Lao ®éng s¸ng t¹o là trong qu¸ tr×nh lao động lu«n suy nghÜ, c¶i tiÕn để t×m tòi 
cái mới, tìm ra c¸ch gi¶i quyÕt tối ưu nhằm không ngừng nâng cao chất lượng, hiÖu qu¶ 
lao động. VD: C¶i tiÕn ph­¬ng ph¸p häc tËp...
15. Vì sao chúng ta cần lao động tự giác, sáng tạo? Để lao động tự giác, sáng tạo học 
sinh cần phải làm gì?
 - Chúng ta cần lao động tự giác, sáng tạo vì, sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i 
ho¸ đất nước đang đòi hỏi cã nh÷ng ng­êi lao ®éng tù gi¸c, s¸ng t¹o. lao ®éng tù gi¸c, 
 3 “Tôn trọng người khác là sự................................, coi trọng danh dự, 
 .và lợi ích của người khác; thể hiện ............................của mọi người”.
 Câu 4. Hãy nối mỗi thông tin ở cột A với những thông tin tương ứng ở cột B sao cho 
 phù hợp:
 A B
1. Những cơ sở của tình bạn a. Những tình cảm chân thành, ấm áp.
2. Những đặc điểm của tình bạn b. Là người luôn sẳn sàng lắng nghe, cảm thông và chia sẻ 
trong sáng, lành mạnh. vui buồn với chúng ta.
3. Những giá trị mà tình bạn mang lại c. Có cùng lí tưởng sống.
cho con người.
4. Người bạn tốt. d. Đối xử bình đẳng, tôn trọng nhau.
5. Người bạn xấu. e. Hợp nhau về tính cách, giống nhau về sở tích.
 g. Là người luôn tính toán để có lợi cho bản thân.
 h. Là người bạn luôn thủy chung sau trước.
 i. Là người luôn kèn cựa, đố kị, sợ người khác hơn mình.
 k. Niềm tin và tình yêu.
 l. Có trách nhiệm với nhau, đồng cảm sâu sắc với nhau.
 m. Là người luôn lừa thầy, phản bạn.
 n. Chân thành, tin tưởng nhau.
 o. Làm cho cuộc sống của chúng ta có ý nghĩa hơn.
 BÀI TẬP:
 Tình huống 1: Trong một lần, Lan và Hoa cùng đi du lịch ở Mĩ. Một người dân địa 
 phương đã hỏi Lan: “Bạn đến từ nước nào?”. Lan trả lời: “Tôi đến từ Nhật Bản”. Hoa 
 thắc mắc: “Chúng ta đến từ Việt Nam cơ mà, sao cậu lại nói với họ là chúng ta đến từ 
 Nhật Bản?”. Lan giải thích: “Ai cũng biết Nhật Bản là một nước giàu có, Việt Nam mình 
 thì nghèo hơn. Mình nói đến từ Nhật Bản họ sẽ tôn trọng mình hơn”.
 a. Em đồng ý với quan điểm của bạn Lan hay không? Vì sao?
 b. Nếu em là Hoa thì em sẽ nói gì với Lan?
 Trả lời:
 a. Em không đồng ý với quan điểm của bạn Lan. Bởi vì đó là suy nghĩ sai lệch về 
 đất nước của chúng ta và nó thể hiện thái độ mặc cảm không đúng, không có niềm tự hào 
 về Tổ quốc dân tộc.
 b. Nếu em là Hoa thì em sẽ giải thích cho Lan hiểu được rằng, dân tộc mình cũng 
 có rất nhiều điều đáng tự hào. Một đất nước có được tôn trọng hay không không phải là 
 do nước đó giàu hay nghèo, mà bất cứ quốc gia nào cũng đều có quyền tự hào về dân tộc 
 mình, đều đáng được tôn trọng và họ cũng cần phải tôn trọng, học hỏi tất cả các quốc gia, 
 dân tộc khác.
 Tình huống 2: Các bạn trong lớp đến rủ Lan đi học nhóm. Lan từ chối không tham gia. 
 Vì bạn cho rằng, học nhóm sẽ dẫn tới sự ỷ lại, dựa dẫm vào người khác, do đó sẽ không 
 rèn luyện được tính tự lập của mỗi người.
 Câu hỏi: 
 Em có đồng ý với quan điểm của Lan hay không? Tại sao?
 Trả lời:
 - Em không đồng ý với quan điểm của Lan. 
 5