Đề thi Trung học Phổ thông Quốc gia năm 2015 môn Sinh học - Mã đề thi 483 (Có đáp án)

 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUỐC GIA NĂM 2015 
 Môn: SINH HỌC 
 ĐỀ THI CHÍNH THỨC Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian phát đề 
 (Đề thi có 08 trang) 
 Mã đề thi 483 
Họ và tên thí sinh:.......................................................................... 
Số báo danh:................................................................................ 
Câu 1: Để góp phần làm giảm hiệu ứng nhà kính, cần hạn chế sự gia tăng loại khí nào sau đây trong khí quyển? 
 A. Khí nitơ. B. Khí neon. C. Khí cacbon điôxit. D. Khí heli. 
Câu 2: Trong các mức cấu trúc siêu hiển vi của nhiễm sắc thể điển hình ở sinh vật nhân thực, mức cấu 
trúc nào sau đây có đường kính 11 nm? 
 A. Sợi cơ bản. B. Crômatit. 
 C. Vùng xếp cuộn (siêu xoắn). D. Sợi nhiễm sắc (sợi chất nhiễm sắc). 
Câu 3: Trong thí nghiệm thực hành lai giống để nghiên cứu sự di truyền của một tính trạng ở một số loài 
cá cảnh, công thức lai nào sau đây đã được một nhóm học sinh bố trí sai? 
 A. Cá mún mắt đỏ × cá kiếm mắt đen. 
 B. Cá khổng tước có chấm màu × cá khổng tước không có chấm màu. 
 C. Cá kiếm mắt đen × cá kiếm mắt đỏ. 
 D. Cá mún mắt xanh × cá mún mắt đỏ. 
Câu 4: Loại nuclêôtit nào sau đây không phải là đơn phân cấu tạo nên phân tử ADN? 
 A. Uraxin. B. Ađênin. C. Xitôzin. D. Timin. 
Câu 5: Côđon nào sau đây quy định tín hiệu kết thúc quá trình dịch mã? 
 A. 5’UGG3’. B. 5’UGX3’. C. 5’UAX3’. D. 5’UAG3’. 
Câu 6: Đối với quá trình tiến hóa, chọn lọc tự nhiên và các yếu tố ngẫu nhiên đều có vai trò 
 A. định hướng quá trình tiến hóa. 
 B. tạo ra các kiểu gen quy định các kiểu hình thích nghi. 
 C. làm phong phú vốn gen của quần thể. 
 D. làm thay đổi tần số alen và thành phần kiểu gen của quần thể. 
Câu 7: Khi nói về giới hạn sinh thái, phát biểu nào sau đây sai? 
 A. Khoảng chống chịu là khoảng của các nhân tố sinh thái gây ức chế cho các hoạt động sinh lí của sinh vật. 
 B. Trong khoảng thuận lợi, sinh vật thực hiện các chức năng sống tốt nhất. 
 C. Giới hạn sinh thái về nhiệt độ của các loài đều giống nhau. 
 D. Ngoài giới hạn sinh thái, sinh vật sẽ không thể tồn tại được. 
Câu 8: Công nghệ tế bào đã đạt được thành tựu nào sau đây? 
 A. Tạo ra giống dâu tằm tam bội có năng suất lá cao. 
 B. Tạo ra giống lúa có khả năng tổng hợp β-carôten ở trong hạt. 
 C. Tạo ra chủng vi khuẩn E. coli có khả năng sản xuất insulin của người. 
 D. Tạo ra cừu Đôly. 
Câu 9: Trong lịch sử phát triển của sinh giới qua các đại địa chất, loài người xuất hiện ở 
 A. đại Thái cổ. B. đại Trung sinh. C. đại Cổ sinh. D. đại Tân sinh. 
Câu 10: Khi nói về các đặc trưng cơ bản của quần thể sinh vật, phát biểu nào sau đây đúng? 
 A. Mật độ cá thể của mỗi quần thể luôn ổn định, không thay đổi theo mùa, theo năm. 
 B. Tỉ lệ giới tính của quần thể là đặc trưng quan trọng đảm bảo hiệu quả sinh sản của quần thể. 
 C. Mỗi quần thể sinh vật có kích thước đặc trưng và ổn định, không phụ thuộc vào điều kiện sống. 
 D. Khi kích thước quần thể đạt tối đa thì tốc độ tăng trưởng của quần thể là lớn nhất. 
Câu 11: Khi nói về quá trình nhân đôi ADN, phát biểu nào sau đây sai? 
 A. Nhờ các enzim tháo xoắn, hai mạch đơn của ADN tách nhau dần tạo nên chạc chữ Y. 
 B. Quá trình nhân đôi ADN diễn ra theo nguyên tắc bổ sung và nguyên tắc bán bảo tồn. 
 C. Enzim ADN pôlimeraza tổng hợp và kéo dài mạch mới theo chiều 3’ → 5’. 
 D. Enzim ligaza (enzim nối) nối các đoạn Okazaki thành mạch đơn hoàn chỉnh. 
 Trang 1/8 - Mã đề thi 483 Câu 20: Sơ đồ phả hệ sau mô tả sự di truyền của một bệnh ở người: 
 I 
 1 2 3 4 Quy ước: 
 II : Nam không bị bệnh 
 5 6 7 8 9 10 11 12 13
 : Nữ không bị bệnh 
 III 
 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 : Nam bị bệnh 
 IV : Nữ bị bệnh 
 24 25 26 
 Biết rằng bệnh này do một trong hai alen của một gen quy định và không phát sinh đột biến mới ở tất 
cả những người trong phả hệ. Trong các phát biểu sau, có bao nhiêu phát biểu đúng? 
 (1) Có 23 người trong phả hệ này xác định được chính xác kiểu gen. 
 (2) Có ít nhất 16 người trong phả hệ này có kiểu gen đồng hợp tử. 
 (3) Tất cả những người bị bệnh trong phả hệ này đều có kiểu gen đồng hợp tử. 
 (4) Những người không bị bệnh trong phả hệ này đều không mang alen gây bệnh. 
 A. 4. B. 1. C. 3. D. 2. 
Câu 21: Khi nói về quần thể ngẫu phối, phát biểu nào sau đây sai? 
 A. Trong những điều kiện nhất định, quần thể ngẫu phối có tần số các kiểu gen được duy trì không đổi 
qua các thế hệ. 
 B. Qua các thế hệ ngẫu phối, tỉ lệ kiểu gen dị hợp tử giảm dần. 
 C. Trong quần thể ngẫu phối, các cá thể giao phối với nhau một cách ngẫu nhiên. 
 D. Quần thể ngẫu phối đa dạng di truyền. 
Câu 22: Bảng sau đây cho biết một số thông tin về sự di truyền của các gen trong tế bào nhân thực của 
động vật lưỡng bội: 
 Cột A Cột B 
 1. Hai alen của một gen trên một cặp nhiễm a. phân li độc lập, tổ hợp tự do trong quá trình 
 sắc thể thường giảm phân hình thành giao tử. 
 2. Các gen nằm trong tế bào chất b. thường được sắp xếp theo một trật tự nhất 
 định và di truyền cùng nhau tạo thành một 
 nhóm gen liên kết. 
 3. Các alen lặn ở vùng không tương đồng c. thường không được phân chia đồng đều cho 
 của nhiễm sắc thể giới tính X các tế bào con trong quá trình phân bào. 
 4. Các alen thuộc các lôcut khác nhau trên d. phân li đồng đều về các giao tử trong quá 
 một nhiễm sắc thể trình giảm phân. 
 5. Các cặp alen thuộc các lôcut khác nhau e. thường biểu hiện kiểu hình ở giới dị giao tử 
 trên các cặp nhiễm sắc thể khác nhau nhiều hơn ở giới đồng giao tử. 
 Trong các tổ hợp ghép đôi ở các phương án dưới đây, phương án nào đúng? 
 A. 1-d, 2-b, 3-a, 4-c, 5-e. B. 1-d, 2-c, 3-e, 4-b, 5-a. 
 C. 1-c, 2-d, 3-b, 4-a, 5-e. D. 1-e, 2-d, 3-c, 4-b, 5-a. 
Câu 23: Ở sinh vật nhân thực, các gen trong cùng một tế bào 
 A. tạo thành một nhóm gen liên kết và luôn di truyền cùng nhau. 
 B. thường có cơ chế biểu hiện khác nhau ở các giai đoạn phát triển của cơ thể. 
 C. luôn phân li độc lập, tổ hợp tự do trong quá trình giảm phân hình thành giao tử. 
 D. luôn giống nhau về số lượng, thành phần và trật tự sắp xếp các nuclêôtit. 
Câu 24: Một loài thực vật lưỡng bội có 6 nhóm gen liên kết. Do đột biến, ở một quần thể thuộc loài này 
đã xuất hiện hai thể đột biến khác nhau là thể một và thể tam bội. Số lượng nhiễm sắc thể có trong một tế 
bào sinh dưỡng của thể một và thể tam bội này lần lượt là 
 A. 6 và 12. B. 6 và 13. C. 11 và 18. D. 12 và 36. 
Câu 25: Khi nói về diễn thế sinh thái, phát biểu nào sau đây sai? 
 A. Diễn thế sinh thái là quá trình biến đổi tuần tự của quần xã qua các giai đoạn tương ứng với sự biến 
đổi của môi trường. 
 B. Trong diễn thế sinh thái, song song với quá trình biến đổi của quần xã là quá trình biến đổi về các 
điều kiện tự nhiên của môi trường. 
 C. Diễn thế sinh thái thứ sinh luôn khởi đầu từ môi trường chưa có sinh vật. 
 D. Sự cạnh tranh giữa các loài trong quần xã là một trong những nguyên nhân gây ra diễn thế sinh thái. 
 Trang 3/8 - Mã đề thi 483 Dd
Câu 32: Hai tế bào sinh tinh đều có kiểu gen AaBb XXeE giảm phân bình thường nhưng xảy ra hoán vị 
gen ở một trong hai tế bào. Theo lí thuyết, số loại giao tử tối đa được tạo ra là 
 A. 16. B. 6. C. 4. D. 8. 
Câu 33: Hình vẽ sau đây mô tả hai tế bào ở hai cơ thể lưỡng bội đang phân bào. 
 M M A A
 n n a a
 c c B B
 D D b b
 Tế bào 1 Tế bào 2 
 Biết rằng không xảy ra đột biến; các chữ cái A, a, B, b, c, D, M, n kí hiệu cho các nhiễm sắc thể. Theo 
lí thuyết, phát biểu nào sau đây đúng? 
 A. Tế bào 1 đang ở kì sau của giảm phân II, tế bào 2 đang ở kì sau của nguyên phân. 
 B. Khi kết thúc quá trình phân bào ở hai tế bào trên thì từ tế bào 1 tạo ra hai tế bào lưỡng bội, từ tế bào 
2 tạo ra hai tế bào đơn bội. 
 C. Hai tế bào đều đang ở kì sau của nguyên phân. 
 D. Bộ nhiễm sắc thể của tế bào 1 là 2n = 4, bộ nhiễm sắc thể của tế bào 2 là 2n = 8. 
Câu 34: Sơ đồ bên minh họa lưới thức ăn trong một hệ sinh thái 
gồm các loài sinh vật: A, B, C, D, E, F, H. Cho các kết luận sau về 
lưới thức ăn này: D 
 (1) Lưới thức ăn này có tối đa 5 chuỗi thức ăn. B 
 (2) Loài D tham gia vào 3 chuỗi thức ăn khác nhau. A E H
 (3) Loài E tham gia vào nhiều chuỗi thức ăn hơn loài F. 
 C 
 (4) Nếu loại bỏ loài B ra khỏi quần xã thì loài D sẽ mất đi. F 
 (5) Nếu số lượng cá thể của loài C giảm thì số lượng cá thể của loài F giảm. Sơ đồ lưới thức ăn 
 (6) Có 3 loài thuộc bậc dinh dưỡng cấp 5. 
 Phương án trả lời đúng là 
 A. (1) đúng, (2) sai, (3) sai, (4) đúng, (5) sai, (6) đúng. 
 B. (1) sai, (2) đúng, (3) sai, (4) đúng, (5) đúng, (6) sai. 
 C. (1) đúng, (2) sai, (3) đúng, (4) sai, (5) đúng, (6) sai. 
 D. (1) sai, (2) đúng, (3) đúng, (4) sai, (5) đúng, (6) sai. 
Câu 35: Ở một quần thể động vật ngẫu phối, xét một gen nằm trên nhiễm sắc thể thường gồm 2 alen, alen A 
trội hoàn toàn so với alen a. Dưới tác động của chọn lọc tự nhiên, những cá thể có kiểu hình lặn bị đào thải 
hoàn toàn ngay sau khi sinh ra. Thế hệ xuất phát (P) của quần thể này có cấu trúc di truyền là 0,6AA : 0,4Aa. 
Cho rằng không có tác động của các nhân tố tiến hóa khác. Theo lí thuyết, thế hệ F3 của quần thể này có 
tần số alen a là 
 A. 1/9. B. 1/5. C. 1/7. D. 1/8. 
 AB D d Ab d
Câu 36: Cho phép lai P: X X × X Y, thu được F1. Trong tổng số cá thể F1, số cá thể không 
 ab aB
mang alen trội của các gen trên chiếm 3%. Biết rằng không xảy ra đột biến nhưng xảy ra hoán vị gen ở 2 
giới với tần số bằng nhau. Theo lí thuyết, ở F1 số cá thể mang alen trội của cả 3 gen trên chiếm tỉ lệ 
 A. 46%. B. 28%. C. 32%. D. 22%. 
Câu 37: Theo thuyết tiến hóa hiện đại, phát biểu nào sau đây đúng? 
 A. Khi không có tác động của đột biến, chọn lọc tự nhiên và di - nhập gen thì tần số alen và thành phần 
kiểu gen của quần thể sẽ không thay đổi. 
 B. Quá trình tiến hóa nhỏ diễn ra trên quy mô quần thể và diễn biến không ngừng dưới tác động của 
các nhân tố tiến hóa. 
 C. Chọn lọc tự nhiên luôn làm thay đổi đột ngột tần số alen và thành phần kiểu gen của quần thể. 
 D. Các yếu tố ngẫu nhiên làm nghèo vốn gen quần thể, giảm sự đa dạng di truyền nên không có vai trò 
đối với tiến hóa. 
 Trang 5/8 - Mã đề thi 483 
Câu 44: Ở một loài thực vật lưỡng bội, alen A quy định thân cao trội hoàn toàn so với alen a quy định 
thân thấp; alen B quy định hoa đỏ trội hoàn toàn so với alen b quy định hoa vàng. Cho 3 cây thân thấp, 
hoa đỏ (P) tự thụ phấn, thu được F1. Biết rằng không có đột biến xảy ra. Theo lí thuyết, trong các trường 
hợp về tỉ lệ kiểu hình sau đây, có tối đa bao nhiêu trường hợp phù hợp với tỉ lệ kiểu hình của F1? 
 (1) 3 cây thân thấp, hoa đỏ : 1 cây thân thấp, hoa vàng. 
 (2) 5 cây thân thấp, hoa đỏ : 1 cây thân thấp, hoa vàng. 
 (3) 100% cây thân thấp, hoa đỏ. 
 (4) 11 cây thân thấp, hoa đỏ : 1 cây thân thấp, hoa vàng. 
 (5) 7 cây thân thấp, hoa đỏ : 1 cây thân thấp, hoa vàng. 
 (6) 9 cây thân thấp, hoa đỏ : 1 cây thân thấp, hoa vàng. 
 A. 4. B. 5. C. 3. D. 6. 
Câu 45: Ở một loài động vật lưỡng bội, tính trạng màu sắc lông do một gen nằm trên nhiễm sắc thể 
thường có 3 alen quy định. Alen quy định lông đen trội hoàn toàn so với alen quy định lông xám và alen 
quy định lông trắng; alen quy định lông xám trội hoàn toàn so với alen quy định lông trắng. Một quần thể 
đang ở trạng thái cân bằng di truyền có kiểu hình gồm: 75% con lông đen; 24% con lông xám; 1% con 
lông trắng. Theo lí thuyết, phát biểu nào sau đây đúng? 
 A. Tổng số con lông đen dị hợp tử và con lông trắng của quần thể chiếm 48%. 
 B. Nếu chỉ cho các con lông đen của quần thể ngẫu phối thì đời con có kiểu hình lông xám thuần 
chủng chiếm 16%. 
 C. Số con lông đen có kiểu gen đồng hợp tử trong tổng số con lông đen của quần thể chiếm 25%. 
 D. Nếu chỉ cho các con lông xám của quần thể ngẫu phối thì đời con có kiểu hình phân li theo tỉ lệ: 35 
con lông xám : 1 con lông trắng. 
Câu 46: Ở một quần thể người, bệnh M do một trong hai alen của một gen quy định. Một cặp vợ chồng: 
Hùng bị bệnh M còn Hương không bị bệnh M, sinh được con gái là Hoa không bị bệnh M. Hoa kết hôn 
với Hà, Hà không bị bệnh M và đến từ một quần thể khác đang ở trạng thái cân bằng di truyền có tần số 
alen gây bệnh M là 1/10, sinh được con gái là Hiền không bị bệnh M. Một cặp vợ chồng khác là Thành và 
Thủy đều không bị bệnh M, sinh được con gái là Thương bị bệnh M và con trai là Thắng không bị bệnh 
M. Thắng và Hiền kết hôn với nhau, sinh con gái đầu lòng là Huyền không bị bệnh M. Biết rằng không 
xảy ra đột biến mới ở tất cả những người trong các gia đình. Dựa vào các thông tin trên, hãy cho biết, 
trong các dự đoán sau, có bao nhiêu dự đoán đúng? 
 (1) Xác suất để Huyền mang alen gây bệnh M là 53/115. 
 (2) Xác suất sinh con thứ hai là trai không bị bệnh M của Thắng và Hiền là 115/252. 
 (3) Có thể biết chính xác kiểu gen của 5 người trong các gia đình trên. 
 (4) Xác suất để Hà mang alen gây bệnh M là 5/11. 
 A. 3. B. 4. C. 1. D. 2. 
Câu 47: Gen M ở sinh vật nhân sơ có trình tự nuclêôtit như sau: 
 - Mạch bổ sung 5’...ATG... AAA... GTG XAT...XGA GTA TAA... 3’ 
 - Mạch mã gốc 3’...TAX... TTT ... XAX GTA...GXT XAT ATT... 5’ 
 Số thứ tự nuclêôtit trên mạch mã gốc 1 63 64 88 91 
 Biết rằng axit amin valin chỉ được mã hóa bởi 4 triplet là: 3’XAA5’; 3’XAG5’; 3’XAT5’; 3’XAX5’ và 
chuỗi pôlipeptit do gen M quy định tổng hợp có 31 axit amin. 
 Căn cứ vào các dữ liệu trên, hãy cho biết trong các dự đoán sau, có bao nhiêu dự đoán đúng? 
 (1) Đột biến thay thế cặp nuclêôtit G - X ở vị trí 88 bằng cặp nuclêôtit A - T tạo ra alen mới quy định 
tổng hợp chuỗi pôlipeptit ngắn hơn so với chuỗi pôlipeptit do gen M quy định tổng hợp. 
 (2) Đột biến thay thế một cặp nuclêôtit ở vị trí 63 tạo ra alen mới quy định tổng hợp chuỗi pôlipeptit 
giống với chuỗi pôlipeptit do gen M quy định tổng hợp. 
 (3) Đột biến mất một cặp nuclêôtit ở vị trí 64 tạo ra alen mới quy định tổng hợp chuỗi pôlipeptit có 
thành phần axit amin thay đổi từ axit amin thứ 2 đến axit amin thứ 21 so với chuỗi pôlipeptit do gen M 
quy định tổng hợp. 
 (4) Đột biến thay thế một cặp nuclêôtit ở vị trí 91 tạo ra alen mới quy định tổng hợp chuỗi pôlipeptit 
thay đổi một axit amin so với chuỗi pôlipeptit do gen M quy định tổng hợp. 
 A. 3. B. 2. C. 4. D. 1. 
 Trang 7/8 - Mã đề thi 483